کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

ارائه مدل انتخاب روش استخراج با رویکرد تصمیمگیری چند هدفه و تکیه بر اصول توسعه پایدار

نویسندگان :

فرشاد ساکی¹ مجید عطایی پور² ابراهیم فرخ³ فرهاد صمیمی نمین⁴

1- امیرکبیر 2- دانشگاه صنعتی امیرکبیر 3- دانشگاه صنعتی امیرکبیر 4- دانشگاه زنجان

کلمات کلیدی :

انتخاب روش استخراج،روش تصمیمگیری چند هدفه،شاخصهای توسعه پایدار،روش UBC و SAW

چکیده :

انتخاب روش استخراج در معادن یکی از مراحل کلیدی مدیریت معدنی است که تأثیرات اقتصادی، زیستمحیطی، اجتماعی و فنی قابل توجهی بر چرخه عمر معدن دارد و بر پایداری فعالیتهای معدنی تأثیر مستقیم میگذارد. در میان این ابعاد، شاخصهای زیستمحیطی نظیر تولید باطله، آلودگی هوا و آب، تخریب سطح زمین و مصرف انرژی نقش تعیینکنندهای در کاهش اثرات منفی و تضمین پایداری دارند. به منظور تحلیل همزمان این چهار دیدگاه، رویکردهای تصمیمگیری چندهدفه (MODM) میتوانند ابزار مؤثری باشند، زیرا امکان ارزیابی جامع معیارهای زیستمحیطی، اقتصادی، اجتماعی و فنی-عملیاتی را فراهم کرده و فرآیند انتخاب روش بهینه را تسهیل میکنند. در این پژوهش، روشهای UBC و SAW به کار گرفته شد؛ روش UBC با تمرکز بر شاخصهای فنی و عملیاتی و روش SAW با جمع وزنی امتیازات، گزینههای مختلف استخراج را رتبهبندی میکنند. شش روش استخراج شامل کندن و پر کردن، تخریب بلوکی، روباز، استخراج از طبقات فرعی، تخریب طبقات فرعی و کارگاه و پایه مورد ارزیابی قرار گرفتند و بر اساس شاخصهای چهارگانه امتیازدهی شدند. نتایج نشان داد روش کارگاه و پایه با امتیاز نهایی 0.896 بالاترین رتبه را کسب کرده است، زیرا ضمن ارتقاء سودآوری اقتصادی و رفاه اجتماعی، اثرات زیستمحیطی را کاهش داده و اجرای فنی مؤثری را فراهم میکند. این مطالعه از منظر بهکارگیری همزمان MODM و شاخصهای توسعه پایدار نوآورانه است و نشان میدهد ادغام چندین دیدگاه در انتخاب روش استخراج میتواند راهکارهایی ارائه دهد که همزمان با افزایش بهرهوری اقتصادی، پایداری زیستمحیطی و اجتماعی و کارایی فنی را تأمین نمایند. یافتههای این پژوهش میتواند راهنمایی جامع برای تصمیمگیرندگان فراهم کند و خلا موجود در مطالعات پیشین را پر نماید. کلید واژه: ، روش تصمیمگیری چند هدفه، شاخصهای توسعه پایدار، روش UBC و SAW.