کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

مدیریت یکپارچه پسماند شهری در ایران: چالشها، راهبردها و چشمانداز با تأکید بر اقتصاد چرخشی و فناوریهای نوین

نویسندگان :

رضوان صفدری¹ علیرضا مظاهری² حمید رضا خسروی³

1- علوم تحقیقات 2- دانشگاه پیام نور 3- ازاد نجف آباد

کلمات کلیدی :

مدریت یکپارچه،پسماند اقتصاد چرخشی،فناوری نوین،پسماند شهری،توسعه پایدار

چکیده :

چکیده: مدیریت پسماند یکی از بحرانیترین چالشهای محیط زیستی در ایران عصر حاضر است. افزایش جمعیت، توسعه شهری و تغییر الگوی مصرف، منجر به تولید سالانه بیش از 21 میلیون تن پسماند شهری شده است، در حالی که سیستمهای مدیریتی کنونی عمدتاً بر روشهای منسوخ دفن و دفع تکیه دارند. این پژوهش با هدف ارائه یک چارچوب راهبردی یکپارچه مبتنی بر اصول اقتصاد چرخشی و فناوریهای نوین انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل اسنادی، مطالعه تطبیقی و مدلسازی سیستمی است. یافتهها نشان میدهد که حلقههای مفقوده در زنجیره مدیریت پسماند ایران شامل ضعف در سیاستگذاری، نبود زیرساختهای مدرن، کسری سرمایهگذاری و کمبود آموزش عمومی است. راهکارهای پیشنهادی این مقاله در سه افق زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت، و در پنج محور فناوری، قانونی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی دستهبندی شدهاند. محور اصلی این راهکارها، گذار از اقتصاد خطی به اقتصاد چرخشی با استفاده از اهرمهایی مانند مسئولیت گسترده تولیدکننده (EPR)، شهرکهای چرخشی صنعتی و فناوریهای دیجیتال است. در نهایت، این مقاله چشماندازی از یک سیستم مدیریت پسماند «هوشمند، کمکربن و دارای ارزش افزوده» را ترسیم میکند که در آن پسماند نه به عنوان یک مشکل، بلکه به عنوان یک منبع اقتصادی و اشتغالزا شناخته میشود.