کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

شناسایی و تعیین تراکم جمعیت باکتری های احیاکننده ی سولفات قابل کشت در برج های خنک کننده پالایشگاه

نویسندگان :

مریم قنواتی بهبهانی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم پزشکی

کلمات کلیدی :

باکتری‌های احیاکننده سولفات،خوردگی میکروبی،توالی‌یابی نسل جدید،برج خنک‌کننده،پالایشگاه،سولفید هیدروژن

چکیده :

باکتری‌های احیاکننده سولفات به عنوان عامل اصلی خوردگی میکروبی و تولید گاز سمی و کشنده سولفید هیدروژن، تهدیدی جدی برای سلامت پرسنل و یکپارچگی تجهیزات صنعتی محسوب می‌شوند. این مطالعه با هدف شناسایی و تعیین تراکم جمعیت SRB در برج‌های خنک‌کننده پالایشگاهی در جنوب کشور، به منظور ارائه راهکارهای کنترلی مؤثر انجام شد. این مطالعه توصیفی-تحلیلی در سال ۱۴۰3 انجام گرفت. نمونه‌برداری از آب ورودی و خروجی برج خنک‌کننده مطابق استاندارد 1:2023-5667 ISOو با رعایت پروتکل‌های ایمنی انجام شد. آنالیزهای میکروبی با روش شمارش احتمالی (رقت سازی) مطابق 22-4412 ASTM Dو تجزیه و تحلیل پیشرفته جامعه میکروبی با استفاده از توالی‌یابی نسل جدید (NGS) ژن S rRNA16 انجام پذیرفت. نتایج حاصل از توالی‌یابی، تغییرات معناداری را در ساختار جامعه میکروبی نشان داد. جمعیت کلی SRB در آب خروجی (85%) نسبت به آب ورودی (70%) 15% افزایش داشت. سهم گونه‌ی غالب Desulfovibrio spp. از 35% به 50% افزایش یافت. همچنین، دو گونه‌ی جدید مقاوم شامل Desulfonema spp. (با سهم 8%) و Desulfohalobium spp. (با سهم 5%) که در نمونه‌های ورودی ناچیز بودند، به طور انحصاری در خروجی شناسایی شدند. این تغییرات ناشی از انتخاب طبیعی تحت شرایط سخت عملیاتی و تشکیل بیوفیلم‌های مقاوم بود. یافته‌ها حاکی از آن است که شرایط موجود در برج‌های خنک‌کننده پالایشگاه به غنی‌سازی و انتخاب جمعیت‌های مقاوم SRB می‌انجامد که خطر تولید H₂S و بروز MIC را به شدت افزایش می‌دهد. بر این اساس، اجرای ترکیبی از راهکارهای مهندسی شامل لایروبی دوره‌ای رسوبات، بهینه‌سازی برنامه تزریق بیوسایدها و پایش مستمر پارامترهای میکروبی و شیمیایی به عنوان یک استراتژی عملیاتی برای کنترل این تهدید زیستی و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری پیشنهاد می‌گردد.