کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

منظر معابر شهری به‌عنوان ابزار سازگاری با تغییرات اقلیمی

نویسندگان :

حسین رستمی¹ آزاده مهاجر میلانی²

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

منظر خیابان،سازگاری با تغییرات اقلیمی،زیرساخت سبز،رویکرد اکولوژیک در طراحی شهری،تاب‌آوری شهری

چکیده :

افزایش شدت پدیده‌های اقلیمی و گسترش آثار جزیره حرارتی شهری، ضرورت بازنگری در نقش معابر شهری را بیش از پیش برجسته کرده است. در چنین شرایطی، طراحی اکولوژیک معابر می‌تواند به‌عنوان رویکردی کارآمد در ارتقای تاب‌آوری شهری و بهبود کیفیت ریزاقلیم عمل کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفه‌ها، روابط و مبانی نظری لازم برای طراحی معابر سازگار با تغییرات اقلیمی انجام شده و تلاش دارد با گردآوری و تحلیل نظام‌مند ادبیات علمی، تصویر روشن‌تری از این فرآیند ارائه دهد. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد مروری–تحلیلی است و منابع مرتبط در حوزه‌های منظر شهری، زیرساخت سبز، راهکارهای طبیعت‌مبنا و اکولوژی شهری مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که طراحی اکولوژیک حاصل هم‌افزایی سه لایه کالبدی، اکولوژیک و مدیریتی–اجتماعی است. در لایه کالبدی، عناصری همچون پوشش گیاهی، هندسه خیابان، مصالح نفوذپذیر و سیستم‌های مدیریت آب باران نقش تعیین‌کننده دارند. در لایه اکولوژیک، فرایندهایی نظیر تعدیل حرارتی، تنظیم چرخه رطوبت و تقویت تنوع زیستی به عملکرد اقلیمی معابر کمک می‌کنند. همچنین، پایداری این عملکردها در گرو سیاست‌گذاری هماهنگ، نگهداشت اصولی و مشارکت شهروندی است. بر اساس این تحلیل، نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی برای تدوین دستورالعمل‌های طراحی، ارزیابی عملکرد معابر و توسعه پژوهش‌های آینده در زمینه معابر سازگار با اقلیم در شهرهای ایران باشد.