کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / پنجمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

استفاده بهینه از منابع آب نامتعارف در مصارف مختلف به منظور مقابله با بحران آب در ایران و جهان

نویسندگان :

مرضیه باقری خانقاهی¹ علی مختاران² محمدحسن نادری³

1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان 2- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی 3- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

کلمات کلیدی :

آبهای نامتعارف،آبیاری،آبهای شور،فاضلاب،کشاورزی،صنعت

چکیده :

امروزه کشورهای جهان به خصوص ایران با کمبود منابع آب شیرین و متعارف، چالش ها و محدودیت های فعالیت-های کشاورزی و صنعتی مواجه می باشند. لذا مدیریت بحران آب و برنامه ریزی برای استفاده از منابع آب از اولویت بالایی برخوردار می باشد. در این راستا با رشد جمعیت و افزایش تقاضا و بهره برداری از منابع آب، می بایست به دنبال راه حل هایی از جمله استفاده از آبهای نامتعارف نظیر آبهای شور، آبهای فسیلی، زه آبها، پساب و فاضلاب بود. مقاله حاضر به مطالعه مروری بر استفاده بهینه از منابع آب نامتعارف در مصارف مختلف به منظور مقابله با بحران آب در ایران و جهان می پردازد. در بخش کشاورزی، می توان از این آبها برای آبشویی خاك و زهکشی و کنترل شوري خاك در محیط ریشه، آبیاری بعضی محصولات مقاوم به شوری، آبیاری درختان جنگلی و مراتع، آبیاري کرتی براي محصولاتی که مورد استفاده دام قرار می گیرند و آبیاری برخی از محصولات که به صورت غیرخام مصرف می شوند، استفاده نمود. در بخش محیط زیست، براي حفاطت خاك، جلوگیری از پیشروي بیابان، زیستگاه های حیات وحش، تالاب ها، تغذیه آبخوان ها و کاهش مصرف کودهای شیمیایی کاربرد دارد. همچنین در بخش صنعت و شرب می توان به مواردی چون توسعه ي گیاهان صنعتی و دارویی، استفاده از آب شور براي پرورش ماهی، استفاده از آبهای فسیلی در ایستگاه های تولید برق و نیز استحصال گازهای طبیعی اشاره کرد. به منظور استفاده از آبهای نامتعارف رعایت برخی نکات توصیه می شود که عبارتنداز استفاده از پوشش هایی چون چکمه و دستکش توسط کارگران، مدیریت برداشت محصولات با شستشو و بهبود روش های ذخیره و نگهداری آنها، آموزش و ارتقاء سطح آگاهی کشاورزان، بهره-برداران از محصولات و نهادهای دولتی ذیربط، استفاده از شاخص های کیفی آب و در نظرگرفتن استانداردها و غیره.