کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تدوین مدل مفهومی سنتزپژوهی اثر آتشسوزیهای اکوسیستمی بر بازآرایی چرخه نیتروژن و نیتریفیکاسیون آبهای سطحی

نویسندگان :

بابک امیدوار¹ عبدالرضا کرباسی² رامین سمواتی³

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه تهران 3- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

حریقهای اکوسیستمی،آتشسوزی شهری - جنگلی،تغییرات نیتریفیکاسیون،آلودگی منابع آبی در حوضه آبخیز

چکیده :

افزایش جهانی آتشسوزیهای جنگلی و شهری-جنگلی، پیامدهای مخرب زیستمحیطی فراوانی بر پایداری اکوسیستمهای آبی دارد. با وجود تمرکز مطالعات پیشین بر کیفیت آب، شکاف تحقیقاتی جدی در تبیین اثرات بیوشیمیایی مداخلات شیمیایی اطفای حریق بر چرخه نیتروژن وجود دارد. این پژوهش با هدف تدوین یک مدل مفهومی یکپارچه و با رویکرد سنتزپژوهی به تحلیل دینامیکهای پیچیده بازآرایی چرخه نیتروژن و شکست تابآوری زیرساختهای آبی پرداخته است. فرآیند پژوهش با جستجوی سیستماتیک در پایگاههای معتبر و انتخاب 26 مقاله شاخص انجام شده و با استفاده از روش تحلیل تماتیک و مدلسازی دینامیک سیستم، یک زنجیره علی سهمرحلهای شامل فاز ورودی، پردازش و خروجی تبیین گردید. یافتهها نشان داد که حریق با گسست کربن-نیتروژن، حوضههای آبریز را به وضعیتهای پایدار جایگزین سوق میدهد. همچنین، مدل مفهومی ارائه شده تبیین میکند که مواد مهارکننده آتش به عنوان عامل مداخلهگر، از طریق کلاتهسازی کوفاکتورهای فلزی آنزیم آمونیوممونوکسیژناز و برهمزدن تعادل استوکیومتری نیتروژن به فسفر، فرآیند خودپالایی حوضه را متوقف کرده و منجر به سلطه سیانوباکتریهای سمی و شکست عملکردی تصفیهخانهها میشوند. نگاشت دانش سیستماتیک حاصل از این تحقیق، ضمن پاسخ به پرسشهای تحقیق، مهار آنزیمی را به عنوان گلوگاه اصلی این اختلال معرفی کرده و ضرورت گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت تلفیقی اطفاء و تصفیه را به عنوان یک راهبرد کلیدی برای ارتقای تابآوری زیرساختها در مواجهه با حریقهای بزرگمقیاس ارائه میدهد. این پژوهش با پیوند دانش فنی میکروبیولوژی و راهبردهای مدیریتی، بستری عملیاتی برای کاهش ریسک و تحقق اهداف توسعه پایدار در حوضههای آسیبپذیر فراهم میآورد.