کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تحلیل استراتژی های مدیریت پسماند ساختمانی شهر اهواز به روش SWOT

نویسندگان :

محمد اسماعیل مقتدائی¹

1- دانشگاه شهید چمران اهواز

کلمات کلیدی :

پسماند ساختمانی،مدیریت پسماند،تحلیل SWOT،اهواز

چکیده :

افزایش فعالیت‌های ساخت‌وساز در شهرهای در حال توسعه، موجب رشد قابل توجه حجم پسماندهای ساختمانی و تخریب شده و مدیریت صحیح این پسماندها را به یکی از چالش‌های مهم مدیریت شهری تبدیل کرده است. شهر اهواز نیز به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای جنوب ایران با حجم قابل توجهی از نخاله‌های ساختمانی مواجه است که در صورت مدیریت نامناسب می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی متعددی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت مدیریت پسماندهای ساختمانی در شهر اهواز و ارائه راهبردهای مناسب برای بهبود آن، با استفاده از مدل تحلیل راهبردی SWOT انجام شده است. در این مطالعه، عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر مدیریت پسماند ساختمانی از طریق بررسی منابع علمی، اسناد موجود و نظرسنجی از ۳۵ نفر از خبرگان حوزه مدیریت شهری، محیط‌زیست و مهندسی عمران شناسایی شدند. در ادامه، این عوامل در قالب نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها طبقه‌بندی و بر اساس آن‌ها راهبردهای مناسب تدوین گردید. نتایج پژوهش نشان داد که وجود نیروی انسانی متخصص، چارچوب‌های قانونی مرتبط با مدیریت پسماند و برخی زیرساخت‌های موجود از مهم‌ترین نقاط قوت این حوزه محسوب می‌شوند، در حالی که ضعف در هماهنگی نهادی، کمبود زیرساخت‌های بازیافت، نظارت ناکافی و تخلیه غیرمجاز نخاله‌ها از جمله مهم‌ترین نقاط ضعف به شمار می‌آیند. همچنین فرصت‌هایی نظیر توسعه فناوری‌های بازیافت، افزایش توجه به اقتصاد چرخشی و امکان مشارکت بخش خصوصی، در کنار تهدیدهایی همچون رکود ساخت‌وساز، محدودیت منابع مالی و چالش‌های فرهنگی در استفاده از مصالح بازیافتی شناسایی شد. بر اساس نتایج ماتریس SWOT، مجموعه‌ای از راهبردهای تهاجمی، تجدیدنظرگرایانه، رقابتی و تدافعی برای بهبود مدیریت پسماند ساختمانی شهر اهواز ارائه گردید. در مجموع، استقرار مدیریت یکپارچه، توسعه زیرساخت‌های بازیافت، تقویت نظارت و فرهنگ‌سازی عمومی از مهم‌ترین اقدامات پیشنهادی برای حرکت به سمت مدیریت پایدار پسماندهای ساختمانی در این شهر محسوب می‌شوند.