کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

مروری بر کاربرد مشاهدات ماهواره‌ای در پایش و برآورد انتشار گازهای گلخانه‌ای

نویسندگان :

عزیز عزیزپور¹ محسن میرمحمدی² حمیدرضا شهرجردی³

1- گروه مهندسی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران 2- گروه مهندسی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران 3- گروه مهندسی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

کلمات کلیدی :

گازهای گلخانه ای،دی‌اکسید کربن،متان،مشاهدات ماهواره‏ای،سنجش از دور

چکیده :

طبیعت و محیط‌زیست زمین به‌سرعت در حال تغییر است و این تغییرات بر اکوسیستم‌های خشکی و دریا، کشاورزی، سلامت انسان، فعالیت‌های اقتصادی و امنیت ملی اثر می‌گذارد. گازهای گلخانه‌ای از مهم‌ترین عوامل تغییرات اقلیمی هستند. انتشار این گازها بر اثر فعالیت‌های انسانی، موجب افزایش دمای هوا، رخدادهای حدی آب‌وهوایی، تغییر الگوهای بارش و فصل‌ها، کاهش پوشش برف و یخچال‌های طبیعی، و دگرگونی زیستگاه گونه‌های گیاهی و جانوری می‌شود. همچنین، جنگل‌زدایی، شهرنشینی و فعالیت‌های کشاورزی نیز به‌طور مستقیم محیط‌زیست را دگرگون می‌کنند. افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای، به‌ویژه دی‌اکسیدکربن (CO2) و متان (CH4)، از محرک‌های اصلی تغییرات اقلیمی است. در این میان، سنجش از دور به‌عنوان یکی از کارآمدترین روش‌های پایش انتشار این گازها شناخته می‌شود. این روش با بهره‌گیری از ابزارهایی مانند ماهواره‌ها، هواپیماها، پهپادها و ایستگاه‌های زمینی، امکان اندازه‌گیری و پایش گازهای گلخانه‌ای را از فاصله دور فراهم می‌کند. سنجش از دور داده‌هایی پیوسته و جامع درباره توزیع مکانی و زمانی گازهای گلخانه‌ای، منابع و مخازن آن‌ها ارائه می‌دهد. مشاهدات ماهواره‌ای نیز اطلاعات ارزشمندی درباره پوشش زمین، آتش‌سوزی‌ها، زیست‌توده، فعالیت زیستی پوشش گیاهی، جمعیت انسانی و زیرساخت‌ها فراهم می‌کنند که در کمی‌سازی انتشار ناشی از تغییر کاربری اراضی، سوزاندن زیست‌توده، برآورد توزیع فضایی احتراق سوخت‌های فسیلی و تعیین شار گازهای گلخانه‌ای از اکوسیستم‌های خشکی و دریایی کاربرد دارند در این مقاله، روش‌های اندازه‌گیری و پایش گازهای گلخانه‌ای با تأکید بر مشاهدات ماهواره ای بررسی می‌شود. هدف، ارائه نمایی کلی از ظرفیت مشاهدات زمینی و ماهواره‌ای برای درک بهتر، برآورد و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، به‌ویژه CO2 و CH4، و نیز مرور پیشرفت‌های حاصل در آشکارسازی ماهواره‌ای این گازها است.