کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

پیامدهای بهداشتی و چالش‌های کنترلی آلودگی هوای نواحی صنعتی

نویسندگان :

میترا چراغی¹ کامران الماسیه²

1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان 2- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

کلمات کلیدی :

آلودگی هوا،ذرات معلق،اثرات تعاملی اقلیم،عدالت محیط زیستی،بیماری‌های غیرواگیر

چکیده :

آلودگی هوا به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی برای سلامت عمومی در سطح جهانی شناخته می‌شود و سالانه بیش از 5/4 میلیون مرگ زودرس را به همراه دارد. این مطالعه با هدف بررسی پیامدهای بهداشتی آلودگی هوا با تأکید بر اثرات آن بر طیف گسترده بیماری‌های غیرواگیر، اثرات تعاملی آلودگی هوا و شرایط اقلیمی، و همچنین چالش‌های کنترلی در مدیریت آلودگی هوای نواحی صنعتی انجام شد. جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های داده PubMed و Web of Science در بازه زمانی 2015 تا 2025 انجام گرفت و در نهایت 62 مطالعه معیارهای ورود را احراز کردند. یافته‌ها نشان داد که ذرات معلق PM2.5 از طریق مکانیسم‌های التهاب سیستمیک، استرس اکسیداتیو و اختلال در عملکرد میتوکندری، طیف وسیعی از بیماری‌های قلبی-عروقی، تنفسی، نورولوژیک، گوارشی، کلیوی و اختلالات باروری را ایجاد می‌کنند. اثرات تعاملی دماهای بالا با آلاینده‌هایی نظیر ازن، PM10 و PM2.5 منجر به تشدید معنی‌دار مرگ و میر کلی، قلبی-عروقی و تنفسی می‌شود. گروه‌های آسیب‌پذیر شامل کودکان، سالمندان، زنان باردار و ساکنین مناطق کم‌درآمد به طور نامتناسبی تحت تأثیر این اثرات قرار می‌گیرند. چالش‌های کنترلی عمده شامل نابرابری در توزیع بار آلودگی هوا (عدالت محیط زیستی)، شکاف بین سیاست‌ها و اجرای عملی در کشورهای در حال توسعه، و فقدان سیستم‌های هشدار یکپارچه اقلیم-آلودگی است. با توجه به یافته‌ها، تدوین سیاست‌های مبتنی بر شواهد علمی، توسعه سیستم‌های هشدار ترکیبی، و توجه ویژه به عدالت محیط زیستی به عنوان راهکارهای اساسی برای کاهش بار بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا پیشنهاد می‌شود.