کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

ارزیابی توزیع مکانی سرب در خاک‌های اطراف نیروگاه برق شاهرود

نویسندگان :

سمیرا صادقی¹ طاهره علیخانی² یاسر صفری³

1- 1- کارشناس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شاهرود 2- 2- کارشناس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شاهرود 3- 3- استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

کلمات کلیدی :

آلودگی خاک،تخریب اراضی،ترافیک جاده‌ای،عناصر سنگین

چکیده :

تجمع عناصر آلاینده فلزی در خاک‌های اطراف، در شمار ملاحظات زیست‌محیطی مهم در احداث و فعالیت نیروگاه‌های برق قرار دارد. در این پژوهش، غلظت کل عنصر سنگین سرب به‌عنوان یکی از آلاینده‌های معدنی رایج در دود خروجی از دودکش کارخانه‌های صنعتی و نیز اگزوز خودروها در 30 نمونه خاک برداشت‌شده از لایه سطحی اراضی واقع در مجاورت نیروگاه برق شهید بسطامی شاهرود و جاده پرتردد تهران-مشهد بررسی شد. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها و اندازه‌گیری غلظت سرب در آنها، شاخص‌های آماری متداول محاسبه شد و الگوی توزیع مکانی این متغیر در محیط نرم‌افزاری ArcGIS بررسی شد. نتایج گویای آن بود که غلظت عنصر سرب در خاک‌های منطقه مورد مطالعه با داشتن میانگینی برابر با 50/24، بین 50/3 تا 40/41 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک متغیر بود. بررسی الگوی تغییرپذیری مکانی غلظت این آلاینده در خاک‌های منطقه مورد مطالعه نشان داد که پهنه‌های دارای بیشترین مقادیر این عنصر در نزدیکی جاده و نیروگاه قرار داشتند و با افزایش فاصله از این دو منبع نقطه‌ای ایجاد آلودگی، غلظت سرب در خاک نیز روندی کاهشی را سپری کرده است. این مشاهدات مؤید نقش فعالیت‌های صنعتی انجام گرفته در نیروگاه برق و نیز ترافک جاده‌ای در افزایش غلظت سرب در خاک‌های مورد مطالعه است. با این وجود، مقایسه شاخص‌های آماری غلظت سرب در خاک‌های مورد مطالعه با حد استاندارد آلایندگی این عنصر در خاک‌های کشور، بیانگر آن است که خاک‌های اطراف نیروگاه برق شاهرود از نظر سرب غیرآلوده محسوب می‌شوند.