کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

بررسی کمی تأثیر شوری آب آبیاری بر منحنی مشخصه رطوبتی خاکهای رسی و شنی با استفاده از دستگاه صفحه فشاری

نویسندگان :

مهدیه منصورزاده¹ عباس خاشعی سیوکی²

1- دانشگاه دولتی تربت حیدریه 2- دانشگاه دولتی تربت حیدریه

کلمات کلیدی :

رطوبت حجمی،چگالی ظاهری،هیدرومتری،پتانسیل اسمزی،کلوخه شدن

چکیده :

هدف از این مطالعه، بررسی کمی تأثیر شوری آب آبیاری بر پارامترهای منحنی مشخصه رطوبتی در دو بافت متفاوت خاک بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. بافت خاک با روش هیدرومتری تعیین و به صورت خاک رسی سیلتی و شن لومی طبقهبندی شد. منحنی رطوبتی در سه پتانسیل ماتریک 0.5، 1 و 2 بار با استفاده از دستگاه صفحه فشاری اندازهگیری گردید. محتوای رطوبت وزنی اندازهگیری شده در چگالی ظاهری هر تیمار ضرب شد تا رطوبت حجمی (θv) به دست آید. نتایج نشان داد که اثر شوری به شدت وابسته به بافت خاک است. در خاک رسی، کاربرد آب شور نسبت به شاهد (آب شیرین) باعث کاهش رطوبت حجمی در مکش 1 و 2 بار به ترتیب به میزان 22٪ و 3.3٪ گردید. این کاهش قابل توجه در مکش 1 بار را میتوان ناشی از تشکیل ساختار کلوخهشده و متخلخل تحت تأثیر شوری دانست. در مقابل، در خاک شنی، آب شور در مکش 0.5 بار باعث کاهش 30٪ رطوبت نسبت به شاهد شد که عمدتاً به اثر پتانسیل اسمزی نسبت داده میشود. این یافتهها با نتایج پژوهشهای مشابه که بررسی شد همسو است و شوری میتواند از طریق مکانیسمهای فیزیکی و شیمیایی مختلف، منحنی رطوبتی را جابجا کند. مطالعه حاضر بر لزوم در نظر گرفتن همزمان بافت خاک و شوری در مدلهای هیدرولوژیکی و مدیریت آبیاری با آبهای نامتعارف تأکید میکند.