کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

مدیریت اکوتوریسم و توسعه پایدار در ایران: تحلیل پیوندهای اقتصادی، زیستی و فرهنگی با رویکرد تعادلمحور

نویسندگان :

زهرا زارعی دستگردی¹

1- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

اکوتوریسم،توسعه پایدار،مدیریت گردشگری،اقتصاد محلی

چکیده :

اکوتوریسم بهعنوان یکی از زیرشاخههای گردشگری پایدار، در دهههای اخیر بهدلیل توانمندی در ایجاد همآفرینی ارزش اقتصادی، حفاظت از محیط زیست و پاسداشت فرهنگ بومی، توجه گستردهای را به خود جلب کرده است. ایران بهلحاظ تنوع اقلیمی، زیستبومهای منحصربهفرد و غنای فرهنگی، ظرفیت بالایی برای توسعه اکوتوریسم دارد، اما فقدان یک چارچوب مدیریتی یکپارچه و تعارض میان ابعاد سهگانه پایداری (اقتصاد، محیط زیست و فرهنگ) از موانع اصلی تحقق این ظرفیتها محسوب میشود. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهکارگیری مدل SWOT در چارچوب ماتریس پایداری، به بررسی نقش مدیریت اکوتوریسم در دستیابی به اهداف توسعه پایدار در ایران پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که عدم تعادل میان منافع اقتصادی کوتاهمدت، حفاظت از زیستبومها و حفظ اصالت فرهنگی، پایداری مقاصد اکوتوریستی را با چالش مواجه ساخته است. بر اساس نتایج، مدیریت مشارکتی با محوریت جوامع محلی، استقرار نظام پایش پایداری، توانمندسازی ساکنان و ایجاد زنجیره ارزش محلی، مؤثرترین راهبردها برای نیل به تعادل پایدار میان سه رکن اکوتوریسم هستند.