کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / پنجمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تاثیر سیاست تنفس بر جاده و اَبنیه فنی طرح‌های جنگلداری (مطالعه موردی، طرح جنگلداری دکتر بهرام‌نیا)

نویسندگان :

سید عیسی عبداللهی حسینی¹

1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دانشکده منابع طبیعی

کلمات کلیدی :

سیاست تنفس،شاخص کیفیت روسازی،آبگذر،جاده جنگلی

چکیده :

امروزه ممنوعیت بهره‌برداری از جنگل‌ها با هدف حفاظت و احیا جنگل‌های هیرکانی با چالش‌های متعدد زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی مواجه است. بر اساس سیاست توقف برداشت جنگل، هر گونه بهره‌برداری از درختان سرپا ممنوع اعلام شده و برداشت و بهره‌برداری فقط از درختان خشکیده، افتاده، ریشه‌کن شده و شکسته، با سلسله مراتبی مجاز است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات اجرای سیاست توقف برداشت جنگل بر روی وضعیت کیفی روسازی جاده و اَبنیه فنی در طرح جنگلداری جنگل آموزشی و پژوهش دکتر بهرام‌نیا است. بدین منظور در جاده‌های سری یک جنگل دکتر بهرام‌نیا آماربرداری و برداشت کامل از وضعیت جاده‌های طرح انجام شد. ابتدا جاده‌ها به فواصل300 متری تقسیم و در هر نقطه، محدوده‌های 20 متری برای اندازه‌گیری شاخص کیفیت روسازی (UPCI) انتخاب شدند. در این محدوده‌ها مشخصه‌های تخریب روسازی جاده از قبیل مواج شدن، شیارافتادگی، گودال، فرسایش، وجود ذرات بیش از حد درشت (ذرات سنگی بزرگتر از 10 سانتی‌متر) و وضعیت پروفیل عرضی، اندازه‌گیری و ثبت شدند. علاوه بر این، وضعیت جوی‌های کناری جاده از نظر وجود پوشش گیاهی و انباشته شدن رسوبات نیز ثبت شد. در آماربرداری از اَبنیه فنی، وضعیت ظاهری تمام آبگذرها از قبیل قطر لوله‌گذاری، وضعیت سلامت و شکستگی لوله‌ها، میزان گرفتگی و انسداد ورودی و خروجی لوله‌ها، وضعیت گوشواره‌ها اعم از شکل ظاهری، ارتفاع و اندازه گوشواره، ترک‌های موجود در گوشواره‌ها، وضعیت ظاهری جوی‌های کناری، میزان پوشش گیاهی و مقدار رسوب‌گذاری در جوی‌ها یادداشت شد. سپس برای تبدیل اطلاعات توصیفی برداشت شده در عرصه، هر یک از کمیت‌های توصیفی نمره‌دهی شدند.همچنین از نظر شاخص UPCI، بین جاده‌های مدیریت شده و مدیریت نشده اختلاف معنادار مشاهده شد. همانطور که نتایج این پژوهش نشان داداگرچه در برja;v خی از عوامل مورد بررسی، تخریب‌های صورت گرفته اندک است ولی به مرور زمان این تخریب‌ها گسترش بیشتری پیدا می‌کنند و هزینه‌های بازسازی و تعمیر آنها افزایش چشمگیری می‌یابد.