کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

گردشگری احیاگر؛ رویکردی فراتر از گردشگری پایدار در مدیریت محیط زیست مقاصد

نویسندگان :

سجاد نقدی¹ زهرا شیری²

1- دانشگاه تبریز 2- دانشگاه تبریز

کلمات کلیدی :

گردشگری احیاگر،گردشگری پایدار،مدیریت محیط زیست،تاب آوری مقصد

چکیده :

رشد شتابان گردشگری در دهههای اخیر، اگرچه به توسعه اقتصادی، اشتغالزایی و تقویت تعاملات فرهنگی کمک کرده است، اما همزمان فشارهای قابلتوجهی بر منابع طبیعی، تنوع زیستی، چشماندازهای محیطی و هویت فرهنگی مقاصد وارد کرده است. گردشگری پایدار بهعنوان رویکردی برای کاهش آثار منفی گردشگری مطرح شده، اما در بسیاری از موارد بیشتر بر کنترل آسیب و حفظ وضعیت موجود تمرکز دارد و کمتر به بازسازی فعالانه اکوسیستمها و ظرفیتهای اجتماعی-فرهنگی مقصد میپردازد. از این رو، گردشگری احیاگر بهعنوان رویکردی فراتر از گردشگری پایدار، بر ایجاد اثرات مثبت خالص، بازسازی محیط زیست، توانمندسازی جوامع محلی، تقویت هویت مکان و افزایش تابآوری مقصد تأکید دارد. مقاله حاضر با رویکردی نظری و با استفاده از مرور منابع داخلی و خارجی، به تبیین نقش گردشگری احیاگر در مدیریت محیط زیست مقاصد میپردازد. یافتههای نظری نشان میدهد که گردشگری احیاگر میتواند مدیریت مقصد را از سطح اقدامات کنترلی به سطح اقدامات ترمیمی و تحولآفرین ارتقا دهد. همچنین، مشارکت جامعه محلی، آموزش گردشگران، طراحی الگوهای بومی، تدوین شاخصهای احیاگری و هماهنگی نهادی از الزامات اجرای این رویکرد در ایران محسوب میشوند. در نهایت، گردشگری احیاگر میتواند ابزاری مؤثر برای احیای محیط زیست، تقویت فرهنگ محلی و بهبود کیفیت زندگی جوامع میزبان باشد.