کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

بررسی تأثیر الگوی طراحی کاشت منظر شهری بر آسایش حرارتی شهروندان

نویسندگان :

محمدرضا اقدسی¹ بهروز ناروئی²

1- دانشگاه سیستان و بلوچستان 2- دانشگاه سیستان و بلوچستان

کلمات کلیدی :

آسایش حرارتی،الگوهای کاشت منظر،اقلیم گرم و خشک،مدیریت فضاهای سبز شهری

چکیده :

با تشدید گرمایش جهانی و رشد بیرویه شهرنشینی، افزایش دمای هوا و تنش گرمایی در شهرهای واقع در اقلیمهای گرم و خشک به یکی از چالشهای اساسی در حوزه مهندسی محیط زیست و مدیریت شهری تبدیل شده است. مواجهه طولانیمدت با شرایط حرارتی نامطلوب ضمن افزایش ریسک بیماریهای مرتبط با گرما، حضور شهروندان در فضاهای باز را کاهش داده و کیفیت زندگی را با افت محسوسی مواجه میسازد. در این راستا، طراحی منظر شهری مبتنی بر الگوهای کاشت گیاهی به عنوان یک راهکار مهندسی‑محیطی و کمهزینه، نقشی کلیدی در تعدیل خرداقلیم، کاهش جزایر حرارتی و ارتقای آسایش حرارتی ایفا میکند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر الگوهای طراحی کاشت منظر بر آسایش حرارتی شهروندان در مناطق گرم و خشک و با بهرهگیری از روش توصیفی‑تحلیلی و مرور نظاممند منابع علمی داخلی و بینالمللی انجام شده است. عوامل مؤثر بر بهبود شرایط خرداقلیمی شامل سایهاندازی درختان، فرآیند تبخیر‑تعرق گیاهی، کاهش دمای سطوح شهری و مدیریت جریان باد و رطوبت مورد تحلیل فنی قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد که کاربرد الگوهای کاشت چندلایه، انتخاب گونههای بومی و مقاوم به خشکی و گرما، و آرایش فضایی بهینه پوشش گیاهی میتواند شاخصهای تنش گرمایی نظیر PET و UTCI را به طور معناداری کاهش داده و محدوده آسایش حرارتی را برای شهروندان گسترش دهد. این مداخلات به دلیل پایداری زیستمحیطی، هزینه نسبتاً پایین و همافزایی با سایر راهکارهای مهندسی خنکسازی شهری، ظرفیت بالایی برای پیشگیری از اثرات منفی جزیره گرمایی و بهبود سلامت محیطی دارند. یافتههای این پژوهش میتواند به عنوان مبنایی برای تدوین دستورالعملهای مدیریت محیط زیست و طراحی شهری سلامتیمحور در اقلیمهای گرم و خشک مورد استفاده قرار گیرد.