کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

پایش تغییرات سطح آب دریاچه بختگان با استفاده از شاخص تفاضل نرمال شده آب (NDWI) با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین

نویسندگان :

پیام نوری¹

1- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

کلمات کلیدی :

پایش پهنههای آبی،شاخصهای دورسنجی آب،تحلیل سری زمانی،تصاویر ماهوارهای،پردازش ابری

چکیده :

دریاچه بختگان بهعنوان یکی از مهمترین پهنههای آبی داخلی ایران، طی دهههای اخیر تحت تأثیر عوامل طبیعی و انسانی با کاهش چشمگیر سطح آب مواجه شده است. پایش دقیق و بلندمدت تغییرات سطح آب این دریاچه، نقش اساسی در مدیریت منابع آب و برنامهریزیهای محیطزیستی منطقه دارد. در این پژوهش، تغییرات زمانی-مکانی سطح آب دریاچه بختگان در بازه زمانی 20 ساله (2022-2002) با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست و شاخص تفاضل نرمالشده آب (NDWI) مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، از تصاویر ماهوارهای لندست 5 تا 8 شامل سنجندههای TM، 7 ETM+ و OLI استفاده شد. دادهها از پایگاه گوگل ارث انجین (GEE) و از نوع بازتاب سطحی درجه دو (S_R-Level-2) تهیه گردیدند. پس از اعمال پیشپردازشهایی شامل حذف پیکسلهای ابری و سایه ابر و تولید ترکیب میانه تصاویر، شاخص NDWI محاسبه و پهنههای آبی دریاچه استخراج شد. نتایج حاصل از تحلیل سری زمانی نشان داد که مساحت سطح آب دریاچه بختگان از حدود 751 کیلومتر مربع در ابتدای دوره مطالعه به کمتر از 2 کیلومتر مربع در سالهای اخیر کاهش یافته است که بیانگر افتی بیش از 99 درصد است. بررسی نتایج حاکی از آن است که این روند کاهشی شدید، ناشی از برهمکنش عوامل اقلیمی نظیر کاهش بارش و افزایش دما و همچنین مداخلات انسانی از جمله برداشت بیرویه منابع آب سطحی و زیرزمینی و احداث سدها در حوضه آبریز دریاچه است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که تلفیق تصاویر ماهوارهای لندست با پردازش ابری در محیط Google Earth Engine، روشی کارآمد و قابل اعتماد برای پایش بلندمدت تغییرات پهنههای آبی و پشتیبانی از تصمیمگیریهای مدیریتی در مقیاس حوضهای فراهم میکند.