کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تحلیل ساختاری عوامل مؤثر بر بازچرخانی آب درکشت و صنعت دعبل خزاعی

نویسندگان :

سید محمد حسینی پور¹ حمید عبدل‌آبادی² علی بوداقی³

1- دانشکده مهندسی آب و محیط زیست- دانشگاه شهید چمران اهواز 2- دانشکده مهندسی آب و محیط زیست- دانشگاه شهید چمران اهواز 3- دانشگاه شهید چمران اهواز

کلمات کلیدی :

بازچرخانی آب،کشت و صنعت،تحلیل ساختاری-تفسیری،دعبل خزاعی

چکیده :

کمبود منابع آب و افزایش فشار آب را در کشاورزی، ضرورت استفاده از راهکارهای پایدار نظیر بازچرخانی آب را در مجتمع‌های بزرگ کشت و صنعت دوچندان کرده است. باوجود توسعه فناوری‌های تصفیه، تجربه‌های اجرایی نشان می‌دهد که بازچرخانی آب همچنان با چالش‌های متعدد اقتصادی، نهادی، اجتماعی و مدیریتی مواجه است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین ساختار علّی عوامل مؤثر بر بازچرخانی آب در مجتمع کشت و صنعت نیشکر دعبل خزاعی با بهره‌گیری از رویکرد مدل‌سازی ساختاری –تفسیری (ISM) است. در این راستا، ابتدا با مرور نظام‌مند ادبیات و اخذ نظر خبرگان، 12 عامل کلیدی در ابعاد فنی، اقتصادی، نهادی، اجتماعی و زیرساختی شناسایی شد. سپس با تشکیل ماتریس خودتعاملی ساختاری و تبدیل آن به ماتریس دستیابی نهایی، روابط علّی و ساختار تعامل میان عوامل تحلیل گردید. نتایج مدل‌سازی ساختاری-تفسیری نشان داد که تمامی عوامل شناسایی‌شده در یک سطح ساختاری قرار دارند و به‌طور هم‌زمان دارای قدرت پیش‌ران و وابستگی بالا هستند؛ امری که بیانگر ماهیت غیر سلسله‌مراتبی، شبکه‌ای و به‌شدت درهم‌تنیده سیستم بازچرخانی آب است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که بازچرخانی آب را نمی‌توان با مداخلات تک‌بُعدی توسعه داد و موفقیت آن مستلزم رویکردی یکپارچه و هم‌زمان در حوزه‌های سیاست‌گذاری، اقتصاد، فناوری، حکمرانی و پذیرش اجتماعی است. نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی علمی برای تصمیم‌سازی، اولویت‌بندی اقدامات و طراحی سیاست‌های هماهنگ در راستای توسعه پایدار بازچرخانی آب در مجتمع‌های کشت و صنعت فراهم آورد.