کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

مروری بر تحولات گفتمان مرمت در منظر فرهنگی

نویسندگان :

فاطمه زارعی کردشولی¹ هما عصارزاده² حسن دارابی³

1- گروه مهندسی طراحی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران 2- گروه مهندسی طراحی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران 3- گروه مهندسی طراحی محیط زیست دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

کلمات کلیدی :

مرمت میراث فرهنگی،حفاظت میراث،مطالعات میراث فرهنگی،تحول گفتمان مرمت

چکیده :

مرمت میراث فرهنگی در دهههای اخیر دستخوش تحولات قابل توجهی در رویکردهای نظری و پژوهشی گردیده و از تمرکز سنتی بر حفاظت کالبدی آثار به سمت نگرشی جامعتر نسبت به ارزشهای فرهنگی و اجتماعی میراث حرکت کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ساختار علمی و روندهای تحول در مطالعات مرمت، به تحلیل نظاممند ادبیات علمی این حوزه پرداخته است. در این پژوهش از روش تحلیل علمسنجی و مصورسازی دانش در نرمافزارهای Biblioshiny و VOSviewer v1.6.20، برای بررسی الگوهای تولید دانش، روابط مفهومی میان موضوعات پژوهشی و روندهای موضوعی در مطالعات مرمت استفاده شده است. دادههای پژوهش از مقالات علمی نمایهشده در پایگاههای معتبر علمی استخراج و با استفاده از تحلیل همواژگانی و ترسیم شبکههای مفهومی مورد بررسی قرار گرفتند تا خوشههای موضوعی و جهتگیریهای پژوهشی این حوزه شناسایی شوند. نتایج نشان میدهد که در کنار استمرار مفاهیم سنتی حفاظت و مرمت کالبدی، موضوعاتی مانند هویت فرهنگی، مدیریت میراث، پایداری و مشارکت اجتماعی بهتدریج جایگاه برجستهتری در ادبیات علمی یافتهاند. این روند بیانگر تحول تدریجی گفتمان مرمت از رویکردی شیءمحور به چارچوبی میانرشتهای است که در آن میراث فرهنگی بهعنوان پدیدهای چندبعدی در ارتباط با ابعاد اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی درک میشود. یافتههای این پژوهش با ترسیم تصویری جامع از ساختار دانش و روندهای پژوهشی در حوزه مرمت، میتواند به شناسایی جهتگیریهای نوظهور پژوهشی و توسعه رویکردهای یکپارچه در حفاظت و مدیریت میراث فرهنگی کمک کند.