کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

کاربرد کلان داده و تحلیل داده های محیطی در پیش بینی تغییرات اقلیمی

نویسندگان :

غلامرضا فرخی¹ محبوبه گاپله²

1- دانشگاه پیام نور 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفرش

کلمات کلیدی :

کلان داده،پیشبینی تغییرات اقلیمی،پایش هوشمند زمین،حلیل داده

چکیده :

پیشبینی تغییرات اقلیمی و پایش پویاییهای محیطی در دهه اخیر بهطور فزایندهای به کلاندادهها و تحلیل دادههای سنجش از دور وابسته شده است. گسترش سامانههای مشاهده زمین شامل ماهوارهها، حسگرهای زمینی، پهپادها و پلتفرمهای مبتنی بر ابر، حجم عظیمی از دادههای چندمنبعی و چندحسگری را تولید کرده که امکان پایش پیوسته و تقریباً بلادرنگ متغیرهای محیطی را فراهم میسازد. این تحول، گذار از مدلهای ایستا و دادههای محدود ایستگاهی به سمت رویکردهای مبتنی بر دادههای پرتراکم و چندبُعدی را ممکن کرده و دقت تحلیلهای اقلیمی را بهطور قابل توجهی افزایش داده است. در این چارچوب، روشهای تحلیل داده شامل مدلهای آماری، الگوریتمهای درختی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، نقش کلیدی در استخراج الگوهای مکانی-زمانی، پیشبینی آلودگی هوا، ارزیابی ریسکهای اقلیمی و پایش منابع طبیعی ایفا میکنند. همچنین، ترکیب دادههای ناهمگون از منابع نوری، راداری، حرارتی، لیدار و فراطیفی، همراه با دادههای هواشناسی و اجتماعی-اقتصادی، امکان تحلیل جامعتر سیستمهای پیچیده محیطی را فراهم کرده است. با وجود این پیشرفتها، چالشهایی همچون عدم قطعیت، سوگیری دادهها، دشواری تفسیرپذیری مدلها و مسائل مقیاسپذیری همچنان پابرجا هستند. یافتهها نشان میدهد که استفاده از کلانداده در حوزه محیطزیست، علاوه بر بهبود پیشبینی تغییرات اقلیمی، نقش مهمی در مدیریت منابع آب، کشاورزی هوشمند، پایش اکوسیستمها و ارزیابی مخاطرات طبیعی دارد. در نهایت، موفقیت این رویکرد وابسته به توسعه چارچوبهای تحلیل قابل اعتماد، ارتقای قابلیت تفسیر مدلها، بهبود سازوکارهای اعتبارسنجی و ادغام دانش دادهمحور با اصول علمی اقلیمشناسی است.