کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

بررسی نقش شهرهای کوچک در انتشار پنهان گازهای گلخانه‌ای و شکاف داده‌ای در موجودی‌های کربنی شهری

نویسندگان :

مجتبی احیایی¹ امیررضا دانش² حسن مهربان خمارتاش³

1- شهرداری مشهد 2- شهرداری مشهد 3- شهرداری مشهد

کلمات کلیدی :

انتشار پنهان،شهرهای کوچک،موجودی کربن شهری،شکاف داده‌ای،مدیریت شهری،تغییرات اقلیمی

چکیده :

شهرهای کوچک، باوجود سهم محدود در انتشار مستقیم گازهای گلخانه‌ای، نقش قابل توجهی در شکل‌گیری انتشارهای پنهان ناشی از الگوهای مصرف و وابستگی به زنجیره‌های تأمین بیرونی دارند؛ نقشی که اغلب در موجودی‌های رسمی کربنی بازتاب نمی‌یابد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ویژگی‌های ساختاری شهرهای کوچک بر انتشار پنهان و پیامد آن، یعنی شکاف موجودی‌های کربنی شهری، انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد کمی است. داده‌ها از سه شهر کوچک خراسان رضوی شامل (طرقبه، شاندیز، کلات نادری) از طریق پرسشنامه و اطلاعات ثانویه گردآوری و با استفاده از همبستگی، رگرسیون و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SPSS و SmartPLS) تحلیل شد. نتایج نشان داد ویژگی‌های ساختاری شهرهای کوچک، شامل الگوهای مصرف انرژی، وابستگی اقتصادی و محدودیت‌های زیرساختی، به‌طور معناداری موجب افزایش انتشار پنهان می‌شود. همچنین مشخص شد انتشار پنهان فاصله میان انتشار واقعی و مقادیر ثبت‌شده در موجودی‌های کربنی را افزایش می‌دهد. محدودیت‌های نظام داده‌ای شهری نیز اثر مستقیم و معناداری در تشدید این شکاف دارند. یافته‌های مدل‌سازی معادلات ساختاری نقش میانجی انتشار پنهان را تأیید کرد. بر اساس نتایج، رویکردهای متداول حسابداری کربن مبتنی بر انتشار درون‌مرزی برای شهرهای کوچک کافی نیست و به‌کارگیری حسابداری کربن مبتنی بر مصرف همراه با تقویت نظام داده‌ای می‌تواند دقت موجودی‌های کربنی و اثربخشی سیاست‌های اقلیمی را افزایش دهد.