کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

مدیریت پسماند شهری و نقش آن در توسعه پایدار شهرها

نویسندگان :

بهروز هاشمی¹

1- دانشگاه ملی مهارت

کلمات کلیدی :

مدیریت پسماند شهری،توسعه پایدار،برنامهریزی شهری،محیطزیست شهری،بازیافت،تفکیک از مبدأ

چکیده :

چکیده رشد سریع شهرنشینی، افزایش جمعیت و گسترش الگوهای مصرف در دهههای اخیر موجب افزایش چشمگیر حجم و تنوع پسماندهای شهری شده است. امروزه پسماند شهری به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی شهرها تبدیل شده و مدیریت ناکارآمد آن میتواند پیامدهای گستردهای برای سلامت عمومی، کیفیت محیط شهری و پایداری اکولوژیک به همراه داشته باشد. دفن غیراصولی زبالهها، انتشار شیرابه، آلودگی منابع آب و خاک، انتشار گازهای گلخانهای و تخریب سیمای شهری از جمله پیامدهای مدیریت نامناسب پسماند محسوب میشوند (UNEP, 2015). از سوی دیگر، مدیریت علمی و نظاممند پسماندهای شهری میتواند بهعنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار شهری، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی شهروندان، حفظ منابع طبیعی، کاهش هزینههای شهری و تقویت عدالت محیطی ایفا کند. بر اساس گزارش بانک جهانی، میزان تولید پسماند شهری در جهان از حدود 2.01 میلیارد تن در سال 2016 به بیش از 3.4 میلیارد تن تا سال 2050 افزایش خواهد یافت (World Bank, 2018). این روند نشاندهنده ضرورت توجه جدی به نظامهای کارآمد مدیریت پسماند در شهرها است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای و اسنادی، به بررسی مفهوم مدیریت پسماند شهری، ابعاد مختلف آن و نقش این فرایند در تحقق توسعه پایدار شهرها میپردازد. یافتهها نشان میدهد که استقرار نظام مدیریت یکپارچه پسماند، توسعه زیرساختهای تفکیک از مبدأ، گسترش بازیافت، آموزش عمومی، مشارکت شهروندان و بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند آثار زیستمحیطی و اقتصادی ناشی از پسماند را کاهش داده و بستر مناسبی برای توسعه پایدار شهرها فراهم آورد. در نهایت، مقاله بر ضرورت اصلاح الگوهای مدیریتی، تقویت برنامهریزی شهری و ارتقای فرهنگ زیستمحیطی بهعنوان پیششرطهای اساسی مدیریت پایدار پسماند تأکید میکند.