کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

واکاوی ساختار نظری و مفاهیم بنیادین روش سری‌زمانی تداخل‌سنجی راداری (InSAR) در پایش زمین‌لغزش

نویسندگان :

عارف رستمی چالکسرایی¹ حسن خاوریان نهزک²

1- دانشگاه محقق اردبیلی 2- دانشگاه محقق اردبیلی

کلمات کلیدی :

تداخل‌سنجی راداری(InSAR)،سری زمانی،زمین‌لغزش،پراکنشگر پایدار(PSI)

چکیده :

تداخل‌سنجی راداری با دریچه مصنوعی (InSAR) به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین تکنیک‌های سنجش‌ازدور، نقش مهمی در پایش تغییرشکل‌های سطح زمین، به‌ویژه در پدیده‌هایی نظیر زمین‌لغزش ، ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف واکاوی ساختار نظری و مفاهیم بنیادین روش سری زمانی تداخل‌سنجی راداری، به بررسی جامع اصول فیزیکی، هندسی و پردازشی این تکنیک پرداخته و کاربرد آن را در پایش زمین‌لغزش ها تحلیل می‌نماید. در این راستا، ابتدا ویژگی‌های سنجنده‌های ماهواره ای راداری، هندسه تصویربرداری، و مبانی تولید فاز تداخلی مورد بررسی قرار گرفته و سپس مؤلفه‌های تاثیر گذار روی فاز، شامل فاز توپوگرافی، تغییر شکل، اتمسفر و نویز، به‌صورت نظام‌مند تحلیل شده‌اند. در ادامه، چالش‌های اساسی روش‌های تداخل‌سنجی متداول، از جمله ناهمبستگی زمانی و مکانی، اثرات اتمسفری و محدودیت‌های ناشی از هندسه تصویربرداری، مورد بررسی قرار گرفته و ضرورت استفاده از تکنیک‌های سری زمانی تبیین شده است. بدین منظور، روش‌های پیشرفته‌ای نظیر پراکنشگرهای پایدار (PSI) و دسته‌های طول مبنای کوتاه (SBAS) از منظر مفهومی و کاربردی مقایسه شده‌اند. همچنین، نقش پارامتر همدوسی به‌عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی کیفیت داده‌ها و انتخاب مناطق مناسب برای تحلیل، مورد تأکید قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تکنیک‌های سری زمانی InSAR، با بهره‌گیری از تحلیل چندزمانه و انتخاب بهینه پراکنشگرها، قادر به افزایش دقت اندازه‌گیری تغییرشکل تا مقیاس میلی‌متری و کاهش اثرات اتمسفری هستند. با این حال، عملکرد این روش‌ها در مناطق دارای پوشش گیاهی متراکم یا جابجایی‌های سریع با محدودیت‌هایی مواجه است. در این راستا، استفاده از پراکنشگرهای ثابت و رویکردهای ترکیبی با سایر داده‌های ژئودتیکی به‌عنوان راهکارهایی برای بهبود نتایج پیشنهاد می‌شود.