کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تاثیر حاشیهای جاده جنگلی بر وضعیت تنوع زیستی گیاهان، درختان و درختچه ها

نویسندگان :

یاسمن حقیقت¹ سارا پیاده² سید عطا اله حسینی³

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه تهران 3- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

جاده های جنگلی،تنوع زیستی،غنای گونه ها،تغییر اقلیم

چکیده :

گسترش شبکه جادههای جنگلی در دهه های اخیر، در کنار تشدید تغییرات اقلیمی، به یکی از دغدغههای اساسی مدیریت پایدار جنگلها تبدیل شده است. جادهها بهعنوان عناصر خطی انسانساخت با ایجاد گسست زیستگاهی، تغییر در شرایط ریزاقلیمی و تسهیل ورود گونههای غیربومی، میتوانند ساختار و کارکرد جوامع گیاهی را دگرگون سازند. این پژوهش با رویکرد مروری و تحلیل منابع علمی داخلی و بینالمللی، به بررسی اثر جادههای جنگلی بر تنوع زیستی و غنای گونههای علفی، درختچهای و درختی پرداخته است. نتایج نشان میدهد که فاصله از جاده نقش تعیینکنندهای در الگوی پراکنش گونهها دارد، بهطوریکه در حاشیه جادهها افزایش گونههای نورپسند، پیشگام و مهاجم و کاهش گونههای سایهپسند و بومی مشاهده میشود. همچنین تغییر در ویژگیهای خاک، رطوبت و رژیم نوری میتواند زمینه را برای استقرار و گسترش گونههای بیگانه فراهم کرده و تعادل اکولوژیکی را برهم زند. تداوم این روند، خطر کاهش تنوع ژنتیکی، همگنشدن ترکیب گونهای و افت تابآوری اکوسیستمهای جنگلی را در پی خواهد داشت. بر این اساس، بازنگری در طراحی، مکانیابی و مدیریت جادههای جنگلی و توجه به ملاحظات اکولوژیکی در برنامهریزیها، ضرورتی اجتنابناپذیر برای صیانت از تنوع زیستی و پایداری اکوسیستمهای جنگلی بهشمار میآید.