کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

پایش تغییرات پوشش گیاهی با استفاده از تصاویرماهواره ای Landsatو شاخص NDVI (مطالعه موردی: شهرستان مینودشت)

نویسندگان :

ابوالفضل پناهیان¹

1- دانشگاه فرهنگیان - پردیس شهید باهنر بیرجند

کلمات کلیدی :

پوشش گیاهی،شهرستان مینودشت،شاخصNDVI،تصاویر لندست،GIS

چکیده :

تغییرات اقلیمی و گسترش روزافزون فعالیت‌های انسانی، فشاری مضاعف بر اکوسیستم‌های طبیعی وارد آورده و پایش مداوم وضعیت پوشش گیاهی را به امری حیاتی در تدوین راهبردهای زیست‌محیطی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف آشکارسازی و تحلیل تغییرات پوشش گیاهی در شهرستان مینودشت طی بازه زمانی 11 ساله (2014 تا 2025) انجام شده است. بدین منظور، از تصاویر ماهواره‌ای لندست مربوط به سال‌های مذکور در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده گردید. شاخص تفاضل گیاهی نرمال‌شده (NDVI) محاسبه و سپس اراضی منطقه بر اساس آن به پنج طبقه استاندارد پوشش گیاهی (پهنه آبی، خاک بایر، پوشش گیاهی ضعیف، متوسط و متراکم) تفکیک و طبقه‌بندی شد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که در سال 2014، بخش عمده‌ای از شهرستان را مناطق بایر (96/52 درصد) و پوشش گیاهی ضعیف (85/30 درصد) تشکیل می‌دادند، در حالی که پوشش گیاهی متراکم سهم ناچیزی (04/2درصد) داشت. تحلیل روندهای زمانی تا سال 2025 حاکی از تشدید تخریب است؛ به طوری که مساحت مناطق بایر با افزایش قابل توجه از 5/350 کیلومتر مربع در سال 2014 به 6/441 کیلومتذ مربع در سال 2025رسیده است. در همین حال، پوشش گیاهی متوسط با روند کاهشی روبه رو بوده و از 9/90 کیلومتر مربع به 08/25 کیلومتر مربع، نزول پیدا کرده است. همچنین پوشش گیاهی تنک و کم تراکم نیز از 2/204 کیلومتر مربع به 4/188 کیلومتر مربع رسیده است . این تغییرات، که با کاهش پهنه‌های آبی و پوشش گیاهی متراکم نیز همراه بوده است، ضرورت بازنگری فوری در مدیریت منابع آب و خاک و کنترل گسترش بی‌رویه کاربری‌های غیرطبیعی را به منظور حفظ و احیای پایداری زیست‌محیطی شهرستان مینودشت بیش از پیش آشکار می‌سازد.