کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

بررسی مدل سازی پویایی های چشم انداز سبز شهری با رویکرد پایداری (مطالعه موردی: شهر ایلام)

نویسندگان :

ارسلان حقی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

کلمات کلیدی :

مدل سازی پویایی،چشم انداز سبز شهری پایداری،شهر ایلام،روش آنتروپی شانون

چکیده :

پویاییهای چشمانداز سبز شهری به معنای درک فرآیند تغییرات مداوم در ساختار، ترکیب و عملکرد فضاهای سبز در پاسخ به فشارهای ناشی از توسعه کالبدی، تغییرات اقلیمی و نیازهای اجتماعی است. رویکرد پایداری در این حوزه بر مدیریت هوشمند این تغییرات تمرکز دارد تا ضمن حفظ خدمات اکوسیستمی (مانند کاهش دما و تصفیه هوا)، تعادل میان گسترش کالبدی شهر و حفاظت از زیرساختهای سبز حفظ شود. به عبارت دیگر، این رویکرد به دنبال آن است که با بهرهگیری از پایشهای مستمر و برنامهریزی یکپارچه، چشمانداز سبز را نه به عنوان عنصری ایستا، بلکه به مثابه موجودیتی پویا و انعطافپذیر تعریف کند که میتواند در برابر شوکهای محیطی تابآوری خود را حفظ کرده و کیفیت زیستپذیری شهر را در بلندمدت ارتقا دهد. هدف تحقیق حاضر بررسی مدل سازی پویایی های چشم انداز سبز شهری با رویکرد پایداری (مطالعه موردی: شهر ایلام) می باشد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، نظری ـ کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی می باشد. در تنظیم اطلاعات و محاسبات در این پژوهش از ابزارها و روش آنتروپی شانون استفاده شده است. با توجه به روند توسعه فیزیکی شهر و تغییرات کاربری اراضی، ابتدا با بهرهگیری از دادههای ماهوارهای و سامانههای اطلاعات جغرافیایی (GIS)، روند تغییرات سطح و ساختار فضایی پوشش گیاهی در بازه زمانی مورد مطالعه تحلیل شده است. سپس برای ارزیابی دقیق پایداری و وزندهی به شاخصهای مؤثر بر پویایی چشمانداز، از مدل ریاضی «آنتروپی شانون» استفاده شده است تا میزان تمرکز، پراکندگی و توزیع فضایی فضای سبز بهصورت کمی و علمی سنجیده شود. یافتههای حاصل از این مدلسازی، ضمن تبیین نقاط قوت و ضعف ساختار سبز شهری ایلام، به شناسایی کانونهای بحرانی و فرصتهای بهینهسازی فضایی کمک میکند؛ در نهایت، این پژوهش راهبردهای اجرایی مشخصی را برای مدیریت کارآمد اراضی سبز و ارتقای تابآوری اکولوژیک شهر ایلام بر اساس نتایجِ حاصل از مدل آنتروپی ارائه میدهد.