کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / سومین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

بررسی آثار آوار ناشی از سوانح بر ابعاد توسعه پایدار و محیط زیست

نویسندگان :

شهاب شریعتی¹ بابک امیدوار²

1- دانشگاه تهران 2- دانشگاه تهران

کلمات کلیدی :

توسعه پایدار، مدیریت آوار، سوانح طبیعی، اثرات زیست محیطی

چکیده :

تعاریف زیادی از توسعه پایدار ارائه شده است با این وجود یک اصل ثابت در میان همه تعاریف دیده می شود که در آن، توسعه پایدار محل تلاقی جامعه، اقتصاد و محیط زیست شکل می گیرد. در طول چند دهه گذشته، مجامع بین المللی، کمیته ها، کمیسیون ها و توافقنامه های بین المللی زیادی در راستای تحقق توسعه پایدار به ویژه توسعه پایدار شهری تشکیل شده است. با وجود این تلاش ها، سوانح بزرگ ذاتاً این توانایی را دارند که جوامع را به چالش کشیده و رشد اقتصادی و پایداری محیط زیست را به شدت تحت تاثیر قرار دهند و مانع از توانایی جامعه برای بیرون آمدن از تبعات آن شوند. تاکنون در ایران اغلب زمین لرزه ها و سوانح در مناطق روستایی و شهرهای کوچک اتفاق افتاده است و موضوع مدیریت آوار سوانح در وسعت کلانشهرها که با پیچیدگی‌های زیادی همراه است، یک موضوع تازه و چالش برانگیز است. بی شک اجتناب از وقوع سوانح طبیعی امکان پذیر نیست، با اینحال می توان با انجام اقدامات پیشگیرانه و کاهنده اثر و نیز با برنامه ریزی و مدیریت در فاز پس از سانحه، تبعات و تاثیرات آن را حداقل نمود. در این پژوهش، تاثیر آوار ناشی از سوانح طبیعی بر سه بعد اصلی و مشترک در تعاریف توسعه پایدار شامل جامعه، اقتصاد و محیط زیست، بررسی و در قالب مثال های متعدد از درس آموخته های سوانح تشریح می شود. همچنین از درس آموخته‌های گذشته می‌توان دریافت که برنامه‌ریزی جهت مدیریت بهینه آوار اقدامی ضروری است و باید متناسب با نیازهای خاص هر منطقه تدوین گردد. یک برنامه مدیریت آوار موثر موجب بازگشت سریع یک جامعه به وضعیت عادی، افزایش تاب آوری و توانایی برگشت-پذیری جامعه، کاهش اثرات آوار بر روی جامعه و محیط‌زیست، کاهش هزینه‌ها و استفاده موثر از منابع و به نوعی ضمانت کننده توسعه پایدار است.