کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تحلیل ساختاری مولفه های سیما و منظر شهری بر الگوی حضورپذیری شهروندان

نویسندگان :

هادی رضایی راد¹ اذین رضایی²

1- دانشکده هنر و معماری بوعلی سینا 2- دانشکده هنر و معماری بوعلی سینا

کلمات کلیدی :

سیما و منظرشهری،حضورپذیری،کیفیت فضای شهری،طراحی شهری

چکیده :

ارتقا کیفیت فضای عمومی و ترغیب شهروندان به حضور در عرصه های جمعی، از کلیدی ترین اهداف طراحی شهری مدرن است. این پژوهش با هدف سنجش میزان اثرگذاری مولفه های کیفیت سیما و منظر شهری بر افزایش حضورپذیری شهروندان تدوین شده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی_تحلیلی با ماهیت کیفی است که با بهره گیری از استراتژی تحلیل محتوای کیفی و ابزار ماتریس های ارزیابی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کیفیت سیما و منظر شهری پدیده ای چند بعدی و حاصل تعامل عناصر کالبدی، فضایی و ادراکی است. ارتقای این مؤلفه ها از طریق تقویت خوانایی، انسجام کالبدی،پیوستگی و تداوم فضایی، آسایش محیطی، سازمان فضایی منسجم، هویت مکان و امنیت ادراکی، زمینه افزایش فعالیت های اختیاری، ماندگاری و تعاملات اجتماعی را فراهم می سازد. تحلیل مؤلفه ها حاکی از آن است که اگرچه عناصر کالبدی (نظم و انسجام) بستر حضور را فراهم می کنند، اما مؤلفه های ادراکی_معنایی شامل امنیت ادراکی، تعلق مکانی و آسایش محیطی بیشترین نقش را در تبدیل حضور فیزیکی به ماندگاری و فعالیتهای اختیاری ایفا میکنند. نتایج حاصل از تدوین مدل مفهومی نشان می دهد، که حضورپذیری شهروندان صرفا تابعی از عملکردهای فیزیکی نبوده، بلکه حاصل کیفیت ادراک شده از محیط و هماهنگی میان ابعاد مختلف سیما و منظر شهری است. در نهایت مدل ارائه شده در این تحقیق با شناسایی شاخص های کلیدی اثرگذار، میتواند به عنوان مبنایی برای الویت بندی اقدامات اجرایی در جهت ارتقای حیات جمعی و بهبود کیفیت فضاهای شهری در مطالعات آتی مورد استفاده قرار گیرد.